Skip to main content

OOP

4 Tính chất của OOP​

  • Tính đóng gói (Encapsulation): là tính năng che giấu thông tin của 1 đối tượng. Các đối tượng bên ngoài muốn truy cập hoặc chỉnh sửa thông tin thì phải thông qua các phương thức công khai.

  • Tính kế thừa (Inheritance): các lớp con kế thừa thì sẽ thừa hưởng các thuộc tính và phương thức của lớp cha. Các lớp con có thể mở rộng hoặc thay đổi hành vi mà không cần viết lại toàn bộ mã.

  • Tính đa hình: Các đối tượng khác nhau có thể thực thi 1 hàm giống nhau với các cài đặt khác nhau.

    • Đa hình được triển khai thông qua nạp chồng phương thức (overloading) hoặc ghi đè phương thức (overriding)

  • Tính trừu tượng (Abstraction): Thường được thực hiện thông qua lớp trừu tượng (Abstract Class) hoặc giao diện (Interface). Nó giống như 1 bản thiết kế, chỉ định các phương thức cho lớp con, nhưng chi tiết cài đặt sẽ do lớp con triển khai.

SOLID là gì​

  • S (Single Responsibility Principle): mỗi lớp chỉ nên đảm nhận một nhiệm vụ cụ thể nào đó.

  • O (Open/Closed Principle): Không được sửa đổi 1 class có sẵn, nhưng có thể mở rộng bằng kế thừa.

  • L (Liskov Substituition Priciple): Thiết kế để các đối tượng lớp con có thể thay thế đối tượng lớp cha mà không gây ra lỗi.

    • alt
    • Ở trường hợp trên CleanerStaff kế thừa Employee nhưng lại không được dùng method checkAttendance() do quy tắc thiết kế => lỗi
    • Có thể tách method checkAttendance() qua 1 class riêng.

  • I (Interface Segregation Principle): Nên chia nhỏ thành nhiều interface thay vì thiết kế một interface lớn.

  • D (Dependency Inversion Principle):

    • Các module cấp cao không nên phụ thuộc vào các module cấp thấp mà cả hai nên phụ thuộc vào abstraction.
    • Các class giao tiếp với nhau thông qua interface, không phải implementation
    • Những cái trừu tượng (abstraction) là những cái ít biến động, tập hợp những đặc điểm chung nhất của những cái cụ thể. Việc phụ thuộc vào cái trừu tượng sẽ giúp chương trình linh động và thích ứng tốt với các sự thay đổi diễn ra liên tục.
    • Điểm khác biệt giữa phụ thuộc vào interface và phụ thuộc trực tiếp là interface giúp chỉ cần quan tâm đến hành vi chung, không cần quan tâm đến chi tiết thực thi của dịch vụ. Như vậy việc sửa đổi mã nguồn sẽ độc lập và dễ bảo trì hơn.
    • Ví dụ có 1 module cấp cao là OrderProcessor và module cấp thấp là EmailService
    • Vi phạm nguyên tắc: Implement thẳng EmailService vào OrderProcessor.
    • Tuân theo nguyên tắc:
      • Tạo 1 interface INotificationService và EmailService sẽ kế thừa interface này. OrderProcessor chỉ việc inject interface này vào và sử dụng EmailService.
      • Như vậy khi ta muốn thêm 1 service nào mới (như SmsService) thì ta chỉ việc kế thừa từ INotificationService, hạn chế thay đổi mã nguồn nhiều nơi.